سنگ یاقوت چیست؟

گروه هنری نقره سازان -سنگ یاقوت

سنگ یاقوت چیست؟

سنگ یاقوت یک کانی صورتی تا قرمز خونی یعنی قرمز پررنگ،(کوراندوم معدنی- اکسید آلومینیوم)است. وجود عنصر «کروم »در زمان سنگ شدگی باعث رنگ قرمز در سنگ یاقوت می شود .سنگ یاقوت در رنگ های مختلف وجود دارد که مشهورترین آن یاقوت قرمز است ولی یاقوت آبی به نام سافایر(sapphire) نیز بسیار مرغوب بوده و طالب زیاد دارد. یاقوت از نظر قیمت و ارزش مالی با الماس وبرلیان قابل مقایسه است.

سنگ یاقوت برمه

مهم ترین رنگ برای سنگ یاقوت در نزد عامه مردم و جواهر فروشان رنگ قرمز خونی است. یعنی رنگ قرمز پر رنگ یا شفافیت زیاد با خصیصه ی عبور دادن نور. یکی از بهترین رنگ های  سنگ یاقوت رنگ قرمز خورشیدی است که به نام سنگ یاقوت سانرایس(sunrise) معروف است و بسیار طرفدار دارد.سنگ یاقوت مصنوعی تحت تاثیر نور لیزر قرمز نور سبز پخش می کند.

کیفیت سنگ یاقوت مانند سنگ‌های قیمتی دیگر مثل الماس و زمرد بستگی به چند فاکتور و ویژگی مشابه دارد:

  1. رنگ (color)
  2. وزن(carate)
  3. پاکی(clarity)
  4.  برش (cut)

ارزش گذاری سنگ یاقوت

در مورد یاقوت به کلمه‌ای بر می خوریم به نام درمان یا treatment اصلاح کردن عیب ها و ایراد هایی در یاقوت وجود دارد. مثل بعضی از عناصر که هنگام سنگ شدگی وارد یاقوت می‌شوند که باعث تغییر رنگ یاقوت می‌شود. عمدتاً این عیوب  توسط تراشکاران زبردست متخصص تراش خورده و از سنگ اصلی جدا می شود و این عمل باعث پاکیزگی و یک دست شدن رنگ قطعه یاقوت می شود.

سنگ یاقوت یکی از مقاوم ترین سنگ های موجود در طبیعت است که بعد از الماس با «مقاومت ۱۰» قرار می گیرد یاقوت رنگ های متفاوتی دارد که عمدتاً مثل سایر جواهرات وجود عناصر فلزی مثل تیتانیوم،مس،منگنز،کروم و آهن هر کدام به میزان اندازه وجود این عناصر در یاقوت باعث ایجاد رنگ و میزان شدت رنگ یاقوت می‌شود. یعنی به زبان ساده تر نوع رنگ و میزان رنگ یاقوت بسته به میزان عناصر فلزی است که در یاقوت نفوذ می کند . یاقوت از سنگهای دگرگون شده است یک آذرین یعنی آتشفشانی، یک قطعه خاک مذاب شده که از اعماق هزاران متری زمین شروع به حرکت کرده و اندک اندک تا به سطح زمین برسد ، تغییرات بسیار زیاد و شگرفی روی آن انجام می شود. حرکت این خاک مذاب که از جنس «اکسید آلومینیوم» است از داخل زمین تا رسیدن به سطح زمین هر چه آرام تر و طولانی تر باشد این قطعه یاقوت زیبا تر با تبلور بیشتری خواهد بود .هیچ کس نمی داند این مسیر، چند سال و با چه سرعتی انجام شده است. شاید هزار سال،ده هزار سال، صد هزار سال؟ نمی دانیم. ولی هر چه آرامتر و با سرعت کمتر حرکت کند یاقوت زیباتری خواهد شد.

انواع رنگ سنگ ها

یاقوت همانطور که قبلا در مورد الماس و زمرد ذکر شده است بر اساس چهار فاکتور رنگ،برش،پاکی و وزن بررسی می شود ولی یک نکته دیگر هم در ارزش گذاری یاقوت مطرح است و آن محل اکتشاف یاقوت است.در ارزش‌گذاری جواهرات رنگ اصلی تعیین معیار است. طیف رنگ یاقوت از زرد تا قرمز خونی می باشد ولی در این میان ممکن است رنگ های بسیار خاصی هم یافت شود که منحصر به فرد بوده و ارزش بسیار فراوانی را دارند.

محل اکتشاف یاقوت

یکی از مناطق قدیمی که در آن یاقوت هایی به رنگ های مختلف کشف و استخراج شده منطقه ای در میانمار به نام موگوک (Mogok) می‌باشد که در سال‌های سال منبع اصلی استخراج یاقوت بوده است که یاقوت معروف برمه از همین منطقه استخراج شده است استخراج یاقوت از دره موگوک (Mogok)وسعت پیدا کرد و به مناطق دیگر برمه و میانمار رسید. به غیر از برمه تایلند هم در استخراج یاقوت بسیار فعال بوده است و یاقوت های تایلند هم از نوع مرغوب و گران قیمت هستند. به غیر از تایلند کامبوج، افغانستان، برزیل، کلمبیا و ژاپن و برخی از کشورهای آفریقایی مثل تانزانیا و نامیبیا هم یافت شده است. در سریلانکا هم یاقوت های مرغوب با رنگ کبود یافت می شود.

محل اکتشاف سنگ برمه

باورهای عامیانه

یاقوت تبعی گرم و خشک دارد. در قدیم معتقد بودند این سنگ از طاعون جلوگیری می کند و باعث تصفیه و پاکی خون می شود و از سکته جلوگیری می کند .برای مبتلایان صرع نیز مفید است و حملات تشنجی را کم می کند. همانطور که قبلا ذکر آن رفت یاقوت رنگ‌های متعدد و بی شماری دارد که از جمله یاقوت کبود ،قرمز ،نارنجی، زرد و سبز که در این قسمت قصد داریم چند رنگ مرغوب و مورد استقبال مردم را نام ببریم.

یاقوت کبود

سنگ یاقوت کبود هم مثل یاقوت سرخ از «اکسید آلومینیوم» تشکیل شده است. یاقوت کبود به نام «سافایر(sapphire)» شناخته می شود. سنگ یاقوت کبود بنا بر محلی که کشف می‌شود ویژگی خاص دارد. مثلاً یاقوت کبود آبی-سیاه که  این یاقوت از استرالیا، نیجریه و چین استخراج می شود.رنگ آن تلالو کم ولی بسیار پررنگ است.

یاقوت کبود

سنگ یاقوت کبود یکی از مرغوب ترین و پرطرفدار ترین سنگ هایی است که در جواهر سازی به عنوان زیور آلات استفاده می شود و به غیر از زیورآلات در صنعت هم مورد استفاده قرار می گیرد که شاید یکی از مهم ترین موارد استفاده از یاقوت،چه یاقوت کبود و چه یاقوت سرخ استفاده در دوربین های دید در شب است که البته در این موارد بیشتر از نوع صنعتی و غیر طبیعی آن استفاده می‌شود که اصطلاحاً به دوربین های «فروسرخ» نامیده می شود.

شاید جالب باشد که بدانید در حدود چهل سال پیش یعنی سال ۱۹۹۶ یاقوت کبودی در برمه  به وزن ۶۳۰۰۰ قیراط یعنی حدود ۱۲ و نیم کیلوگرم کشف شد.یاقوت کبود دیگری در سال ۱۹۹۵ در ماداگاسکار به وزن۶۱۵۰۰ قیراط کشف شد. یاقوت دیگری در موزه نیویورک نگهداری می‌شود و به وزن ۵۳۶ قیراط که یکی از پاک ترین یاقوت های دنیا هست. اما معروف ترین یاقوت کبود دنیا دو یاقوت نامدار به اسم ادوارد(edward) و استوارت(Stuart) هستند که در تاج پادشاهی انگلستان قرار دارند.

سنگ های معروف جهان

یاقوت سبز

استفاده زیاد از یاقوت هایی به رنگ قرمز و کبود، باعث شده تا مردم اطلاع نداشته باشند که سنگ یاقوت به رنگ سبز(سافایر گرین -sapphire green) هم وجود دارد. در گذشته این سنگ را با زمرد اشتباه می گرفتند  ولی سختی آن که ۹است باعث شده به راحتی از سنگ زمرد متمایز شود و همان طور که ذکر شد وجود عناصر فلزی مثل تیتانیوم، کروم و… باعث ایجاد رنگ های خاص در یاقوت می شود. وجود مقداری کمی «عنصر آهن» باعث به وجود آمدن رنگ سبز در یاقوت می شود.

یاقوت سبز

سنگ یاقوت استار(star)

در بین یاقوت های طبیعی یک سنگ یاقوت منحصر به فرد هم وجود دارد که روی آن یک ستاره بسیار زیبا با سه ، چهار یا پنج پر نمایان می شود که به سنگ یاقوت استار(star) معروف است و قیمت ارزش این نوع یاقوت بسته به نوع ستاره ای است که روی آن می افتد.هر چه این ستاره واضح تر باشد ارزش این یاقوت بیشتر و بیشتر می‌شود. یاقوت استار در تمام رنگهای یاقوت به وجود می آید و هیچ رنگی نسبت به رنگ دیگر برتری ندارد. البته نوع تراش یاقوت بسیار مهم است که استاد کار تراش دهنده باید در مسیر صحیح شاخه سنگ یاقوت را برش دهد تا ستاره کاملاً در وسط سنگ قرار گیرد. سایه ها و تلالو های موجود دریاقوت یکی از ویژگی های مهم در زیبایی و کیفیت آن است. سازمان بین المللی جواهر آمریکا (ICGA)سایه های موجود در یاقوت ها را یک مشخصه بارز جهت ارائه کیفیت مطرح کرده است.
سنگ یاقوت استار

اشتراک گذاری پست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *